commonitor_asha

Last modified at 20/09/2016 14:31 by hfwnhm

​​​​​

‘ಆಶಾ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ​

2005 ರಲ್ಲಿ ಎನ್.ಆರ್.ಹೆಚ್.ಎಂ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ‘ಆಶಾ’ಳ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು ವಿಶ್ವದ ಬೃಹತ್ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ‘ಆಶಾ’ ಳ ಪ್ರಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
“ಆಶಾ”ಳು ಸಮುದಾಯವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ, ಸಮುದಾಯದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಸುಗಮಕಾರಳಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವಳಾಗಿ ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತಾಯಿಯ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.


“ಆಶಾ” ಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ:
1. ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆ ಹಾಗು ಪ್ರಸವ ನಂತರದ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಖತರಿ ಪಡಿಸುವುದು.
2. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಾಗು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಶಿಪಾರಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು.
3. ಲಸಿಕೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗು ವೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರ ದಿನ ಅಂಗನವಾಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಾಜರಾತಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
4. ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಮಾಸಿಕ ಸಭೆ ನಡೆಸುವುದು.
5. ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವುದು, ಪ್ರಸವ ನಂತರ 48 ಗಂಟೆಯೊಳಗಾಗಿ ಐ.ಯು.ಸಿ.ಡಿ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಹಾಗು ಅರ್ಹದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಗರ್ಭ ನಿರೋಧಕಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದು.
6. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಮಗುವಿನ ಲಸಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.
7. ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಸೇತುವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಮಲೇರಿಯಾ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠರೋಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು.

ಆಶಾಗಳ ಐದು ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: 
• ಮನೆ ಮನೆ ಭೇಟಿ 
• ವಿ.ಹೆಚ್.ಎಸ್.ಎನ್.ಸಿ ಸಭೆ ನಡೆಸುವುದು. 
• ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ. 
• ವಿ.ಹೆಚ್.ಎನ್.ಡಿ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದು. 
• ದಾಖಲಾತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ. 

ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಐದು ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:


1. ಮನೆ ಭೇಟಿ : ವಾರದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ದಿನ, ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ತಾಸು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಮನೆ ಭೇಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಕುಟುಂಬಗಳೇ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಮನೆ ಭೇಟಿಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿದ್ದರೆ, ಏಳು ಸರಣಿ ಭೇಟಿಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೇಟಿಯ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ.
2. ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ದಿನಕ್ಕೆ (ವಿಹೆಚ್ಎನ್ ಡಿ) ಹಾಜರಾತಿ: ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ, ಲಸಿಕೆ ನೀಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಿ.ಮ.ಆ.ಸ. ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಂಗನವಾಡಿ ಅಥವಾ ಕಿ.ಮ.ಆ.ಸ. ಸೇವೆಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುವವರು ಆ ದಿನ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬೇಕು.
3. ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜತೆಗೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರನ್ನು ಜತೆಗೆ ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜತೆಗೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಪರಾಮರ್ಶನಾ ಸಭೆಗಾಗಿ ಕೂಡ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೇಟಿ ಮಾತ್ರ ಇರಬಹುದಾದರೆ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿಗಳೂ ಇರಬಹುದು.
4. ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆ: ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆ(ವಿ.ಹೆಚ್.ಎಸ್.ಎನ್.ಸಿ) ನಡೆಸಬೇಕು.
5. ದಾಖಲಾತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ದಾಖಲಾತಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಅಗ​ತ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳು:


1. ತಾಯಂದಿರ ಆರೈಕೆ:
• ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ.
• ಮನೆ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ವಿಎಚ್ಎನ್ ಡಿಯ ಪೂರಕ ಆರೈಕೆ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ ದೊರೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಹೆರಿಗೆ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೆರಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
• ಹೆರಿಗೆ ನಂತರದ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸುವುದು.
2. ಮನೆ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಆರೈಕೆ:
• ಎದೆ ಹಾಲು ನೀಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ.
• ಮಗುವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸುವುದು.
• ಜನಿಸುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ತೂಕ ಇದ್ದ ಮಕ್ಕಳು (ಎಲ್ ಬಿಡಬ್ಲ್ಯು) ಮತ್ತು ಅವಧಿ ತುಂಬುವ ಮೊದಲೇ ಜನಿಸಿದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಮಕ್ಕಳ ಮೂಲಭೂತ ನಿರ್ವಹಣೆ.
• ನಂಜು(sepsis) ಮತ್ತು ಉಸಿರು ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಆರೈಕೆ ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ
3. ಶಿಶು ಆರೈಕೆ:
• ಭೇದಿ. ತೀವ್ರವಾದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕು, ಜ್ವರ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಇದ್ದಾಗ ಸೂಕ್ತ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ನೀಡುವುದು (ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಲು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು).
• ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ.
• ದೇಹದ ತಾಪ ನಿರ್ವಹಣೆ.
• ಜಂತು ಹುಳು ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶ ಕೊರತೆಯ ರಕ್ತಹೀನತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು.
• ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೇದಿಯಂತಹ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನಾರೋಗ್ಯ ತಡೆಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ.
4. ಪೌಷ್ಠಿಕತೆ:
• ಸಂಪೂರ್ಣ ಎದೆ ಹಾಲು ನೀಡಿಕೆಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ.
• ಪೂರಕ ಆಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ.
• ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುವುದು.
5. ಸೋಂಕುಗಳು:
• ಮನೆ ಭೇಟಿ, ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯ, ಕ್ಷಯ, ಕುಷ್ಠ ರೋಗಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
• ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಔಷಧ ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು.
• ಇಂತಹ ಸೋಂಕುಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೋಂಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವುದು.
6. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ:
• ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಎಚ್ಎನ್ ಸಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.
• ಗ್ರಾಮ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡುವುದು.
• ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.